استحصال منیزیم از پساب آب‌شیرین‌کن‌ای دریایی

یکی از برنامه‌های مهم و استراتژیک کشور برای تامین آب مورد نیاز مناطق مرکزی و شرقی کشور ، احداث خط انتقال آب دریای عمان به اصفهان به عنوان  یکی از بزرگترین خطوط انتقال آب کشور است. نصب تاسیسات آب شیرین‌کن به ازای استحصال یک متر مکعب آب شیرین به روش اسمز معکوس،  بیش از یک متر مکعب شورابه به پساب تولید می‌شود که در صورت عدم بهره‌برداری از آن می‌بایست به دریا برگردانده ‌شود. در حالی که پساب شور آب شیرین‌کن‌ها منبع پرپتانسیلی برای استحصال و تامین عناصر ارزشمند مختلفی است اما مطالعات و بررسی‌های انجام شده در دنیا نشان می‌دهد، یکی از اصلی ترین عناصر قابل استحصال از نظر فنی و اقتصادی، استحصال منیزیم از شورابه آب دریا در مقیاس صنعتی و وسیع می‌باشد.

در این طرح به منظور تثبیت فناوری استحصال منیزیم از آب دریا و عدم سابقه فناوری در کشور، پیشنهاد می‌شود که در فاز اول طرح در مقیاس نیمه صنعتی  و با ظرفیتی که درآمد فروش آن بتواند هزینه های تولید را تامین نماید طراحی و ارائه شود، سپس به احداث واحد صنعتی پرداخته شود. از مزیت‌های بارز واحد نیمه صنعتی این است که بخش‌های کلیدی نظیر سلول الکترولیز مذاب با مقیاس صنعتی ساخته می‌شود (2 سلول در مقیاس صنعتی).

اندازه بازار جهانی منیزیم در سال 2023 ، 5.3 میلیارد دلار تخمین زده شده است. میزان تولید فلز منیزیم در جهان، با ۲ درصد رشد سالیانه، از ۸۰۲ هزار تن در سال ۲۰۱۲، به ۹۵۰ هزار تن در سال ۲۰۲۱ رسیده است. بزرگ‌ترین تولیدکنندگان فلز منیزیم در جهان چین، روسیه و فلسطین اشغالی (اسراییل)  با سهم تولید ۸۴، 6 و 2 درصد هستند و بزرگ‌ترین مصرف‌کنندگان منیزیم در جهان در سال‌های ۲۰۱۲ تا ۲۰۲۱، چین و روسیه با سهم مصرف ۵۷ و 7 درصد هستند. سهم تولید و مصرف بالای منیزیم توسط چین، به دلیل صنعت خودروسازی و حمل‌و‌نقل آن می‌باشد.

با توجه به میزان تولید و مصرف منیزیم در ایران، به دلیل عدم توازن در عرضه و تقاضا، صادراتی از این محصول توسط ایران ثبت نشده است؛ اما با توجه به آمار ارائه شده در ایران، در سال 2022 بالغ بر 11.6 میلیون دلار معادل 2،118 تن منیزیم واردات داشته است. این حجم واردات نشان از اهمیت و نقش حیاتی منیزیم در صنایع خودروسازی، هوافضا، الکترونیک و تولید آلیاژها دارد.

سهم 11.6 میلیون دلاری واردات ایران از این محصول، نشان می‌دهد در صورت سرمایه‌گذاری در این عرصه و توسعه صنایع داخلی تولید منیزیم، این سود نصیب سرمایه‌گذاران داخلی و از طرفی کاهش وابستگی کشور خواهد شد.

اطلاعات طرح نیمه صنعتی

ظرفیت: استحصال 300 تن منیزیم

مساحت زمین مورد نیاز: 16،000 متر مربع

سرمایه‌گذاری ثابت: 1,057,451 میلیون ریال/ 1.51 میلیون یورو

سرمایه در گردش: 65,061 میلیون ریال/ 0.09 میلیون یورو

کل سرمایه‌گذاری:  1،122،511 میلیون ریال/  1.6 میلیون یورو

هزینه سالانه بهره‌برداری: 560,993 میلیون ریال

درآمد سالانه: 625,489 میلیون ریال

تعداد نیروی انسانی مورد نیاز: 38 نفر

ارزش فعلی جریانات نقدی (NPV): 771,659- میلیون ریال

نرخ بازگشت سرمایه (IRR): 2%

دوره بازگشت سرمایه: 278 ماه

اطلاعات طرح صنعتی

ظرفیت: استحصال 22 هزار تن منیزیم

مساحت زمین مورد نیاز: 2،000،000 متر مربع

سرمایه‌گذاری ثابت: 22,540,695 میلیون ریال/ 32.20 میلیون یورو

سرمایه در گردش: 3,352,411 میلیون ریال/  4.79 میلیون یورو

کل سرمایه‌گذاری: 25,893,105 میلیون ریال/ 36.99 میلیون یورو

هزینه سالانه بهره‌برداری: 21,015,450 میلیون ریال

درآمد سالانه: 43,763,698 میلیون ریال

تعداد نیروی انسانی مورد نیاز: 117 نفر

ارزش فعلی جریانات نقدی (NPV): 51،802،081 میلیون ریال

نرخ بازگشت سرمایه (IRR): 94%

دوره بازگشت سرمایه: 18 ماه

شیوه تامین مالی: تأمین مالی از منابع داخلی و خارجی بنگاه و همچنین از طریق دو بخش بازار سرمایه و بانک‌ها و مؤسسات اعتباری است. علاوه بر این آب‌شیرین‌کن‌های منطقه  که مقیاس بالایی نیز دارند در قالب سرمایه‌گذاری شخصی یا دریافت تسهیلات یا به صورت سرمایه‌گذاری مشترک توسط چند آب‌شیرین‌کن‌های منطقه  صورت گیرد.

مکانیزاسیون کشاورزی

ظرفیت: برای هر یک از 3 دستگاه کمباین، تراکتور و بیل مکانیکی 2،700 ساعت می‌باشد.
درآمد سالانه: 132،300 میلیون ریال
نرخ بازگشت سرمایه (IRR): 46.23%

 

احداث مزرعه تولید و فرآوری آرتمیا

ظرفیت: سیست خشک 27 تن و بیومس زنده 220 تن
درآمد سالانه: 2,060,000 میلیون ریال
نرخ بازگشت سرمایه (IRR): 103.58%

 

کشت اکالیپتوس

ظرفیت: 2،500 تن در سال
درآمد سالانه: 875،000 میلیون ریال
نرخ بازگشت سرمایه (IRR): 91.18%