کشت موز
استانهای جنوبی با برخورداری از آب و هوای مناسب، شرایط ایدهآلی را برای کشت موز فراهم میکنند. آمارها نشان میدهد استان سیستان و بلوچستان یکی از مستعدترین مناطق کشت موز در ایران است و حدود هفت هزار و ۱۳۶ هکتار از باغات جنوب سیستان و بلوچستان به کشت موز اختصاص دارد که بیشاز 3 هزار هکتار آن بارور و بقیه غیربارور است. دشتیاری، زرآباد، سرباز، کنارک و چابهار بیشترین سطح زیرکشت این محصول را به خود اختصاص دادهاند. بر طبق گزارش اعلام شده سازمان جهاد کشاورزی استان سیستان و بلوچستان در 6 ماه اول سال 1403، بیش از ۱۰۰ هزار تن موز در این استان برداشت شده است و پیشبینی میشود تا پایان سال بیش از ۲۰۳ هزار تن موز از سطح 3 هزار هکتار باغات سیستان و بلوچستان برداشت و روانه بازار مصرف شود. با این حال، با توجه به میزان تولید داخلی و نیاز بازار، همچنان بخش قابل توجهی از موز مورد نیاز کشور از طریق واردات تأمین میشود.
توسعه کشت موز در سیستان و بلوچستان علاوه بر تأمین نیاز داخلی، میتواند ارزآوری قابل توجهی برای کشور به همراه داشته باشد. افزایش سطح زیر کشت موز، نه تنها کشور را به خودکفایی در تولید موز نزدیکتر میکند، بلکه امکان صادرات این محصول به سایر کشورها را نیز فراهم خواهد کرد. برای تحقق این هدف، سرمایهگذاری در بخشهای مختلف زنجیره تولید موز ضروری است. ایجاد صنایع فراوری و بستهبندی مدرن در کشور، میتواند به افزایش ارزش افزوده محصول و تسهیل صادرات آن کمک کند.
میزان تولید موز در جهان از 112 میلیون تن در سال 2013 به 135 میلیون تن در سال 2022 رسیده است که رشدی برابر 20.54 % طی ده سال گذشته را نشان میدهد. موز در بیش از ۱۵۰ کشور جهان کشت میشود و تولیدکنندگان اصلی آن در مناطقی مانند آمریکای لاتین، آسیا و آفریقا پخش میشوند. ارزش کل واردات و صادرات جهانی موز در سال 2023 برابر 944.2 و 676.4 میلیون دلار بوده است.
سطح تولید موز در ایران طی ده سال گذشته، به دلیل ثابت بودن سطح زیر کشت و بازده آن ثابت و تقریباً برابر با 130 هزار تن بوده است. واردات این محصول در ایران در سال مالی (۲۰۲۲-۲۰۲۳) بیش از 609 هزار تن موز سبز یا خشک شده بوده است. طی چند سال گذشته، با توجه به نیاز مصرفی ایران و میزان تولید سالیانه، صادراتی از این محصول ثبت نشده است.
با توجه به نیاز داخلی کشور به موز، میتوان سهم 406 میلیون دلاری ارز بری از کشور را نصیب کشاورزان داخلی کرد.
اطلاعات طرح
ظرفیت: 2،000 تن در سال
مساحت زمین مورد نیاز: 500،000 متر مربع
سرمایهگذاری ثابت: 1,495,505 میلیون ریال/ 2.14 میلیون یورو
سرمایه در گردش: 35,946 میلیون ریال/ 0.05 میلیون یورو
کل سرمایهگذاری: 1،531،451 میلیون ریال/ 2.19 میلیون یورو
هزینه سالانه بهرهبرداری: 206،567 میلیون ریال
درآمد سالانه: 560،000 میلیون ریال
تعداد نیروی انسانی مورد نیاز: 110 نفر
ارزش فعلی جریانات نقدی (NPV): 234،800 میلیون ریال/ 2.48میلیون یورو با نرخ تنزیل 4%
نرخ بازگشت سرمایه (IRR): 38.62%
دوره بازگشت سرمایه: 3 سال و 7 ماه
شیوه تامین مالی: تأمین مالی از منابع داخلی و خارجی بنگاه و همچنین از طریق دو بخش بازار سرمایه و بانکها و مؤسسات اعتباری است.
گلخانه هیدروپنیک فلفل دلمهای
ظرفیت: 1،000 تن در سال
درآمد سالانه: 420،000 میلیون ریال
نرخ بازگشت سرمایه (IRR): 46.11%
کشت آلوئهورا
ظرفیت: 3،000 تن در سال
درآمد سالانه: 450،000 میلیون ریال
نرخ بازگشت سرمایه (IRR): 58.80%